Gazeta Lodz - Bezpłatne opaski bezpieczeństwa dla seniorów. Decyduje udział gminy w programie

Program „Korpus Wsparcia Seniorów” umożliwia przekazywanie osobom starszym opasek bezpieczeństwa połączonych przez całą dobę z centrum teleopieki. Rozwiązanie jest kierowane przede wszystkim do osób po 60. roku życia, które mają problemy zdrowotne, mieszkają samotnie lub nie mogą liczyć na stałą obecność bliskich. Celem jest umożliwienie im możliwie samodzielnego i bezpiecznego pozostawania we własnym domu.

Urządzenie wyglądem przypomina zegarek lub opaskę sportową, ale ma funkcje służące do wykrywania zagrożeń. Użytkownik może ręcznie uruchomić alarm przyciskiem SOS, gdy poczuje nagłe pogorszenie stanu zdrowia, duszność lub ból w klatce piersiowej. Wbudowane czujniki mogą także rozpoznać gwałtowną zmianę położenia ciała i zarejestrować upadek bez działania seniora.

Opaski oferowane w programie mogą monitorować puls i saturację, przekazywać położenie za pomocą GPS oraz sygnalizować zdjęcie urządzenia z ręki. Lokalizacja ma znaczenie między innymi wtedy, gdy osoba z zaburzeniami orientacji oddali się od domu albo zasłabnie poza nim. Zestaw dostępnych funkcji pozwala centrum obsługi ocenić sytuację i szybciej zorganizować wsparcie.

Po otrzymaniu alarmu dyspozytor próbuje nawiązać kontakt z użytkownikiem przez głośnik w opasce. Jeżeli senior nie odpowiada lub potwierdzi, że potrzebuje pilnej pomocy, do działania mogą zostać skierowane służby ratunkowe, a wskazane wcześniej osoby bliskie otrzymają informację o zdarzeniu. Automatyczny detektor jest szczególnie istotny w sytuacji, gdy po upadku użytkownik straci przytomność i nie może sam nacisnąć przycisku.

Uczestnik nie ponosi kosztu urządzenia i nie obowiązuje kryterium dochodowe. Wysokość emerytury ani sytuacja materialna rodziny nie decydują o przyznaniu opaski. Podstawowe znaczenie ma ukończenie 60 lat oraz rzeczywista potrzeba wsparcia w codziennym funkcjonowaniu ze względu na stan zdrowia. Program ma usuwać finansową barierę dostępu do teleopieki.

Dostępność zależy jednak od samorządu. Miasta i gminy przystępują do programu dobrowolnie, składają wnioski i kupują urządzenia dla mieszkańców. Senior otrzyma więc opaskę tylko w miejscowości uczestniczącej w Module II. Liczba urządzeń jest ograniczona: większe samorządy mogą dysponować tysiącami sztuk, a mniejsze gminy obejmują wsparciem niekiedy tylko kilkadziesiąt osób. Lokalne listy mogą szybko się zapełniać.

Obecna edycja i jej finansowanie zostały zaplanowane do 31 grudnia 2026 r. Część samorządów zakończyła już tegoroczne nabory, ale nadal warto pytać o wolne miejsca. Urządzenia wracają czasem do puli po rezygnacji uczestnika lub zmianie jego sytuacji, dlatego możliwe jest zapisanie się na listę rezerwową.

Osoba zainteresowana powinna skontaktować się z jednostką pomocy społecznej właściwą dla miejsca zamieszkania. Zwykle będzie to MOPS, GOPS, Centrum Usług Społecznych albo urząd miasta lub gminy. Należy zapytać konkretnie o Moduł II programu „Korpus Wsparcia Seniorów”, dostępne opaski i lokalną procedurę zgłoszenia.

Teleopieka nie zastępuje leczenia ani zwykłego kontaktu z bliskimi, lecz skraca czas reakcji w zdarzeniach, w których senior nie może samodzielnie sięgnąć po telefon. Detektor upadku, GPS i pomiar parametrów pozwalają przekazać dyspozytorowi więcej informacji niż sam sygnał SOS. Ostateczną ocenę zagrożenia przeprowadza jednak człowiek w centrum obsługi, który próbuje porozmawiać z użytkownikiem i dobiera dalszy sposób działania.

Dla skuteczności systemu ważne jest regularne noszenie i ładowanie urządzenia. Czujnik zdjęcia z ręki może wskazać, że opaska nie jest używana, ale nie zastąpi prawidłowej obsługi. Przy zgłoszeniu uczestnik lub jego rodzina powinni podać aktualne dane kontaktowe osób, które centrum ma zawiadomić w razie alarmu. Należy także zapoznać się z instrukcją dostarczoną przez samorząd, ponieważ parametry konkretnego modelu mogą zależeć od lokalnego zamówienia.

Korzyść z urządzenia jest największa w sytuacjach, w których czas reakcji ma bezpośrednie znaczenie. Po zasłabnięciu, upadku lub nagłym pogorszeniu oddychania senior może nie mieć dostępu do telefonu. Opaska pozostająca na nadgarstku umożliwia uruchomienie alarmu jednym ruchem, a wykrywanie upadku może zadziałać także bez świadomej reakcji użytkownika.

Monitoring pulsu i saturacji ma wspierać rozpoznanie niepokojącej sytuacji, ale nie jest samodzielną diagnozą. Dane przekazane do centrum służą ocenie zgłoszenia i organizacji pomocy. W razie typowych objawów stanu nagłego senior lub obecna przy nim osoba nadal powinni korzystać z numerów alarmowych i zaleceń medycznych.

Najważniejsze pozostaje szybkie przekazanie informacji dyspozytorowi, który może porozmawiać z użytkownikiem, powiadomić rodzinę i wezwać odpowiednie służby ratunkowe.

Program jest finansowany centralnie, ale to gmina organizuje nabór, ocenia potrzeby i dysponuje własną pulą. Z tego powodu mieszkaniec jednej miejscowości może otrzymać urządzenie, podczas gdy w sąsiedniej gminie nabór nie został uruchomiony. Brak kryterium dochodowego nie oznacza gwarancji przyjęcia każdej osoby; ograniczeniem pozostają środki, liczba opasek oraz kolejność i lokalne zasady kwalifikacji.

Jeżeli aktualnie nie ma miejsc, można poprosić o wpisanie na listę rezerwową i pozostawić dane kontaktowe. Warto też ustalić, czy samorząd planuje udział w kolejnych edycjach programów osłonowych. Bezpośredni kontakt z lokalną instytucją jest niezbędny, ponieważ ogólnokrajowe założenia nie oznaczają automatycznej dostępności sprzętu w każdej gminie.

Q.Sikora--GL