Gazeta Lodz - Odcinkowe pomiary prędkości: Dlaczego jazda z prędkością 130 km/h nie zawsze skutkuje mandatem?

Wielu kierowców zadaje sobie pytanie, dlaczego na odcinkowym pomiarze prędkości (OPP) można jechać z prędkością około 130 km/h na drodze ekspresowej lub nawet 145–150 km/h na autostradzie, nie otrzymując za to mandatu. Zjawisko to nie wynika z łamania przepisów ani sprytnego omijania prawa, lecz z dwóch kluczowych czynników technicznych i prawnych: przekłamań prędkościomierzy w pojazdach oraz ustawowej tolerancji urządzeń pomiarowych.

Pierwszym istotnym czynnikiem jest fakt, że wskaźnik prędkości w każdym samochodzie wykazuje pewne przekłamanie. Prędkość wskazana na liczniku, wynosząca 130 km/h, nie oznacza automatycznie, że pojazd porusza się z dokładnie taką samą prędkością rzeczywistą. W praktyce samochód jedzie wtedy nieco wolniej niż wskazuje przyrząd.

Drugim elementem jest tolerancja błędu pomiarowego, którą posiadają zarówno odcinkowe systemy pomiaru prędkości (OPP), jak i klasyczne fotoradary. Obecnie dopuszczalne jest niewielkie przekroczenie prędkości w granicach 10 km/h. Oznacza to, że urządzenie zarejestruje wykroczenie dopiero po przekroczeniu tej progu tolerancji.

Mimo powyższych mechanizmów, kierowcy muszą zachować szczególną ostrożność na wielu drogach w Polsce. Na licznych odcinkach dróg ekspresowych i autostrad obowiązuje ograniczenie prędkości niższe niż standardowe 120 km/h lub 140 km/h. Zarządcy dróg mogą obniżać te limity z różnych powodów, takich jak natężenie ruchu, niebezpieczne warunki na drodze, uszkodzona nawierzchnia czy ochrona przed hałasem.

W takich sytuacjach kluczowe są znaki drogowe. Jazda „na pamięć” oparta na ogólnych zasadach może skutkować surowymi mandatami. Przykładem jest dawny rekordowy OPP na autostradzie pod Wrocławiem, gdzie zamiast 140 km/h obowiązywał limit 110 km/h, co spowodowało wpadnięcie tysięcy kierowców. Podobna sytuacja ma miejsce obecnie na drodze ekspresowej S2 w Warszawie, gdzie w 2026 roku OPP rejestruje rekordową liczbę wykroczeń, ponieważ zamiast 120 km/h obowiązuje tam limit 100 km/h.

Aby pomóc kierowcom w dostosowaniu się do zmiennych ograniczeń, Ministerstwo Infrastruktury uruchomiło eksperyment z nowym znakiem drogowym. Znak ten ma informować o dopuszczalnej prędkości bezpośrednio przed wejściem na odcinek pomiarowy OPP. Rozwiązanie to jest wdrażane pilotowo na drogach oznaczonych literami S (ekspresowe) i A (autostrady). W przyszłości może zostać rozszerzone na inne kategorie dróg.

Jeśli kierowca nie widzi specjalnego znaku przed OPP, a ma wątpliwości co do obowiązującego limitu, warto skorzystać z nawigacji samochodowej lub aplikacji takich jak Google Maps. Choć sugerowane przez nie ograniczenia nie dają stuprocentowej pewności, mogą stanowić cenną wskazówkę, zwłaszcza jeśli pokazują niższe prędkości niż standardowe.

Mandaty za przekroczenie prędkości rejestrowane przez OPP są takie same jak przy zatrzymaniu przez policjanta lub rejestracji przez fotoradar. W 2026 roku nie doszło do ich podwyższenia. Zgodnie z danymi pozyskanymi od Generalnej Dyrekcji Drż Krajowych (GDDKiA), kierowcy łapani na OPP przeciętnie przekraczają prędkość o 21 km/h, co skutkuje mandatem w wysokości 300 zł i pięcioma punktami karnymi.

Skala kar za przekroczenie dopuszczalnej prędkości w 2026 roku wygląda następująco: - do 10 km/h: mandat 50 zł i 1 punkt karny, - o 11–15 km/h: mandat 100 zł i 2 punkty karne, - o 16–20 km/h: mandat 200 zł i 3 punkty karne, - o 21–25 km/h: mandat 300 zł i 5 punktów karnych, - o 26–30 km/h: mandat 400 zł i 7 punktów karnych, - o 31–40 km/h: mandat 800 zł lub 1600 zł i 9 punktów karnych, - o 41–50 km/h: mandat 1000 zł lub 2000 zł i 11 punktów karnych, - o 51–60 km/h: mandat 1500 zł lub 3000 zł i 13 punktów karnych, - o 61–70 km/h: mandat 2000 zł lub 4000 zł i 14 punktów karnych, - o 71 km/h i więcej: mandat 2500 zł lub 5000 zł i 15 punktów karnych.

Warto również obserwować zachowanie innych uczestników ruchu. Nagłe zwolnienie wszystkich pojazdów do np. 100 km/h, jak miało to miejsce na S2 w Warszawie, jest silną sugestią, że należy dostosować prędkość do obowiązujących ograniczeń.

T.Ostrowski--GL