Gazeta Lodz - Sąd w Brukseli oddalił zajęcie wierzytelności PAŻP w sporze z Pfizerem

Sąd pierwszej instancji w Brukseli uznał za bezzasadne zajęcie wierzytelności Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (PAŻP) na poczet należności, których Pfizer domaga się od Polski. Decyzja ta została potwierdzona przez Ministerstwo Zdrowia w czwartek, 12 listopada.

Amerykański koncern farmaceutyczny w oświadczeniu przekazanym redakcji Rynku Zdrowia zaznaczył, że rozstrzygnięcie to dotyczy wyłącznie jednego ze sposobów egzekucji wcześniejszego wyroku i w żaden sposób nie zmienia zobowiązań Polski wobec firmy. Pfizer przypomniał, że od decyzji z 12 listopada przysługuje prawo odwołania, jednak firma nie poinformowała wprost, czy zamierza skorzystać z tej możliwości.

– Działania prawne i egzekucyjne Pfizera są następstwem wieloletnich rozmów i znacznej elastyczności wykazanej w celu uwzględnienia sytuacji państw członkowskich UE. Są one niezbędne do ochrony praw umownych firmy oraz zapewnienia wykonania wyroku sądu z kwietnia 2026 r. – przekazał koncern.

Spór między Polską a Pfizerem dotyczy realizacji zobowiązań wynikających z umów na dostawy szczepionek przeciw COVID-19 zawartych w ramach centralnej procedury zamówień publicznych Komisji Europejskiej z 20 maja 2021 roku. Umowa przewidywała obowiązek zakupu określonej liczby dawek przez każde państwo członkowskie, w tym Polskę.

W 2022 roku rząd odmówił przyjęcia kolejnych dostaw, argumentując nadpodaż. Ponad 20 milionów dawek zalegało już w magazynach Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych i groziła im utylizacja. Polska powoływała się na siłę wyższą w postaci wojny w Ukrainie oraz wiążące się z nią zaangażowanie finansowe, co skłoniło ją do zaprzestania płatności i odbioru produktów amerykańskiej firmy. Przyjęcie nowych dostaw oznaczałoby automatycznie konieczność ich zniszczenia.

W 2023 roku Pfizer oraz firma BioNTech, z którą produkowano szczepionki, zdecydowały się pozwać Polskę, żądając zwrotu 5,65 mld zł za 60 milionów nieodebranych dawek. Sprawa trafiła do sądu w Belgii, który 1 kwietnia 2026 roku wydał orzeczenie korzystne dla Pfizeru. Sąd uznał, że ani wojna w Ukrainie, ani rozwój pandemii, w tym spadek liczby zakażeń, nie uzasadniają uchylenia lub zmiany zobowiązań umownych Polski.

Pfizer w swoim oświadczeniu podkreślił, że orzeczenie belgijskiego sądu potwierdziło znaczenie zobowiązań umownych, które stanowiły fundament skutecznej europejskiej odpowiedzi na pandemię, opartej na solidarności między państwami członkowskimi. Koncern zaznaczył jednocześnie, że do tej pory Polska nie wykonała wyroku, który zobowiązywał ją do wywiązania się z przyjętych zobowiązań.

Polska odwołała się od wyroku brukselskiego sądu w sporze dotyczącym nieodebranych szczepionek przeciw COVID-19. Kraj wnosi również o wstrzymanie tymczasowej wykonalności orzeczenia, na podstawie którego zasądzono około 5,6 mld zł. Warto przypomnieć, że naddatkowe szczepionki, których Polska odmówiła odbioru w 2022 roku, nigdy nie zostały wykorzystane. Jak podawał Rynek Zdrowia, 31 sierpnia 2024 roku preparaty warte 2,5 mld zł zostały wyrzucone.

S.Mazur--GL