Nowe zasady deblisteringu leków: Ministerstwo zdrowia ogłasza krajowe wytyczne
Ministerstwo Zdrowia opublikowało w Dzienniku Ustawowe krajowe wytyczne dla aptek publicznych dotyczące usługi deblisteringu leków. Nowe zasady mają ujednolicić dostęp do personalizowanego pakowania leków, które ułatwia pacjentom, szczególnie osobom starszym, przestrzeganie zaleceń medycznych i poprawia bezpieczeństwo terapii.
W Dzienniku Ustawowym opublikowano dekret z 11 września 2026 roku, który wprowadza w życie krajowe wytyczne dla usług personalizowanego dostępu do leków w aptekach publicznych. Dokument, podpisany przez sekretarza stanu Marcello Gemmato, ma na celu ujednolicenie praktyki deblisteringu – czyli usuwania tabletek z oryginalnych opakowań i pakowania ich w indywidualne pudełka podzielone na dni i godziny przyjmowania leków.
Nowe przepisy mają zakończyć okres niepewności prawnej, w którym dostęp do tej usługi był możliwy, ale realizowany w sposób niejednolity. Do września 2025 roku praktyka ta była już dopuszczalna przez Radę Stanu, jednak jej wdrażanie postępowało nieregularnie. Niektóre regiony, takie jak Emilia-Romania, Lombardia i Wenecja Euganejska, wprowadziły własne regulacje, podczas gdy inne pozostawały w stanie zawieszenia. Teraz to władze regionalne będą odpowiedzialne za zgodne z dekretom wdrożenie nowych standardów.
Sekretarz stanu Gemmato podkreślił, że kluczową rolę w procesie terapeutycznym nadal pełni lekarz, który określa wszystkie aspekty terapii: substancję czynną, dawkowanie, czas trwania oraz godziny przyjmowania leków. Apteka, oferująca usługę deblisteringu, ma jedynie wspierać pacjenta w bezpiecznym i prawidłowym stosowaniu już przepisanych leków. Farmaceuta odpowiada za zachowanie warunków bezpieczeństwa, jakości i higieny podczas przekazywania leków do nowych opakowań.
Paola Minghetti, prezes Włoskiego Towarzystwa Farmaceutów Przygotowujących (Sifap) oraz członek zespołu roboczego pracującego nad wytycznymi, wyjaśniła procedurę. Apteka, która chce świadczyć tę usługę, musi powiadomić o tym lokalne władze sanitarne i upewnić się, że posiada odpowiednie procedury zgodne z Farmakopeą Włoską (Nbp). Pacjent, korzystając z usługi, przekazuje farmaceucie recepty na leki oraz podpisuje pełnomocnictwo, które przenosi odpowiedzialność za bezpieczne przechowywanie leków na aptekę. Farmaceut ma prawo kontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości.
Usługa ta ma przynieść wymierne korzyści zdrowotne. Zgodnie z danymi ministerstwa, poprawa zgodności z terapią opóźnia występowanie objawów choroby i zmniejsza obciążenie systemu ochrony zdrowia. Gemmato zaznaczył, że koszt tej usługi dla pacjenta nie powinien istnieć, ponieważ jest ona finansowana z funduszy przeznaczonych na usługi apteczne, które rząd przydziela od 2017 roku. W ostatnim budżecie na ten cel wyasygnowano 50 milionów euro.
Mimo ogólnego wsparcia dla inicjatywy, kwestia finansowania pozostaje przedmiotem sporu na poziomie regionalnym. Andrea Mandelli, prezes Federacji Włoskich Orderów Farmaceutów (Fofi), chwali nowe wytyczne za uproszczenie ścieżki leczenia i poprawę jakości życia pacjentów. Zwraca jednak uwagę, że deblistering redukuje również marnotrawstwo leków wynikające z ich niewłaściwego stosowania, co przynosi korzyści zarówno dla systemu ochrony zdrowia, jak i środowiska.
W Lombardii, która od 2022 roku testowała tę usługę w formie płatnej, sytuacja jest specyficzna. Dekret z 22 października, podpisany przez dyrektora generalnego ds. opieki zdrowotnej Mario Melazziniego, potwierdza, że koszty przygotowania leków nie są pokrywane przez regionalny system ochrony zdrowia. Władze regionalne będą więc musiały same ustalić mechanizmy rekompensaty dla aptek za tę usługę.
Z.Tomaszewski--GL