Rosja inwestuje biliony rubli w walkę ze starzeniem. Cel: wydłużenie życia do 81 lat
Rosyjskie władze przeznaczyły biliony rubli na programy badawcze mające na celu wydłużenie życia i hodowlę organów do przeszczepów. Według planów z 2024 roku, średnia długość życia w Rosji ma wzrosnąć do 81 lat w 2036 roku, co stanowi połowę kosztu budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej.
Kreml przeznacza ogromne środki na badania nad starzeniem, odmładzaniem organizmu oraz hodowlą narządów do przeszczepów. Jak wynika z analizy niezależnego portalu Ważnyje Istorii, priorytetem władz jest wydłużenie życia obywateli, co wiąże się m.in. z osobistą fascynacją Władimira Putina tematem długowieczności.
Według danych Ministerstwa Finansów Rosji, w latach 2024–2030 na programy związane z wydłużaniem życia ma zostać wydatkowane ponad 2 biliony rubli (około 98 miliardów złotych). Głównym celem jest podniesienie średniej długości życia w kraju do 78 lat w 2030 roku oraz do 81 lat w 2036 roku. Obecnie, w 2024 roku, wskaźnik ten wynosi 74,4 roku.
Rozmiary finansowania budzą zdziwienie na tle innych wydatków państwowych. Kwota przeznaczona na walkę ze starzeniem się jest porównywalna z połową kosztu budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej, który rząd w notyfikacji do Komisji Europejskiej oszacował na 192 miliardy złotych. Jest to również ponad półtora raza więcej niż kwota zaplanowana w projekcie budżetu państwa na 2027 rok na program Rodzina 800 plus, który wynosi 60,8 miliarda złotych.
Jednym z kluczowych kierunków badań jest biodruk 3D, czyli technologia wykorzystująca żywe komórki do generowania struktur przypominających tkanki i narządy. Rosyjscy naukowcy opanowali już wytwarzanie tkanek chrzęstnych, skóry oraz struktur naczyniowych. Tworzenie jednak funkcjonalnych organów wewnętrznych, takich jak wątroba czy nerki, pozostaje wyzwaniem odległej przyszłości. Badacze pracują również nad możliwością hodowania narządów do przeszczepów w organizmach genetycznie modyfikowanych świń.
Władze wspierają także badania genetyczne, w tym tworzenie krajowej bazy danych genomów, oraz projekty dotyczące mechanizmów starzenia. W 2025 roku Putin miał podczas spotkania z przywódcą Chin Xi Jinpingiem stwierdzić: "Dzięki biotechnologii będzie można regularnie przeszczepiać organy, a ludzie będą żyć coraz dłużej i być może osiągną nieśmiertelność".
Mimo ogromnych nakładów finansowych, eksperci cytowani przez Ważnyje Istorii wyrażają sceptycyzm co do szans na przełomowe osiągnięcia. Rosyjska nauka jest osłabiona wojną, sankcjami międzynarodowymi oraz ograniczeniem współpracy zagranicznej. Analitycy wskazują, że brak odpowiedniej infrastruktury i izolacja od światowego środowiska naukowego utrudniają realizację ambitnych celów.
Dodatkowym problemem jest presja polityczna na naukowców. Placówki badawcze otrzymały polecenie przygotowywania projektów walki ze starzeniem się, co zmusza badaczy do dostosowywania swoich prac do oczekiwań władz. Eksperci ostrzegają, że koncentracja na priorytetach o charakterze politycznym może prowadzić do finansowania przedsięwzięć o wątpliwej wartości naukowej.
Z.Tomaszewski--GL