Gazeta Lodz - Ministerstwo Zdrowia nie zna skali zwolnień opiekunów medycznych

Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi żadnych analiz dotyczących skali zwalniania opiekunów medycznych z polskich szpitali. W odpowiedzi na interpelację posłanki Joanny Wichy wiceminister Tomasz Maciejewski wyjaśnił, że resort nie pracuje nad ustaleniem minimalnej liczby etatów dla tej grupy personelu. Odpowiedzialność za obsadę kadrową spoczywa wyłącznie na kierownikach placówek.

Posłanka Joanna Wicha w interpelacji złożonej 14 października zwróciła uwagę na rosnącą tendencję do ograniczania zatrudnienia osób wspierających chorych w podstawowych czynnościach, takich jak jedzenie, mycie się czy przemieszczanie z łóżka. Jak wskazała, dyrekcje szpitali tłumaczą te decyzje koniecznością ratowania finansów i poszukiwaniem oszczędności.

Jako przykład Wicha przywołała Szpital Czerniakowski w Warszawie. Według informacji posłanki, w połowie października wypowiedzenia otrzymało już 15 opiekunów medycznych, a placówka planowała zwolnić kolejne 9 osób. Redukcja miała przynieść szpitalowi oszczędności rzędu około 5,8 mln zł rocznie. Posłanka zaznaczyła również, że podobne cięcia mają miejsce w innych jednostkach leczniczych.

Wicha zwróciła uwagę na konsekwencje tych działań. Placówki przyznają, że obowiązki zwalnianych opiekunów przejmą pielęgniarki oraz personel pomocniczy, w tym salowe. Posłanka powołała się na ostrzeżenie Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, które wskazuje, że usuwanie opiekunów z zespołów terapeutycznych zwiększa obciążenie pielęgniarek i pogarsza jakość oraz bezpieczeństwo opieki. Przypomniała również stanowisko Departamentu Rozwoju Kadr Medycznych Ministerstwa Zdrowia, który nie widzi podstaw do powierzania tych czynności salowym bez wymaganego przygotowania.

W interpelacji posłanka wskazała na paradoks sytuacji: podczas gdy szpitale redukują etaty opiekunów medycznych, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego (CMKP) realizuje projekt szkoleniowy o wartości ponad 72 mln zł. Program zakłada podniesienie kwalifikacji 9000 osób w latach 2025-2029.

– Inwestujemy ogromne środki w rozwój kadr, których potencjał jest następnie marnowany przez szukanie doraźnych oszczędności – napisała Wicha. Zapytana o to, czy resort monitoruje skalę zwolnień, jak zamierza chronić pielęgniarki przed przeciążeniem oraz czy rozważa wpisanie minimalnej liczby etatów opiekunów medycznych (np. w przeliczeniu na jedno łóżko szpitalne), wiceminister Maciejewski odpowiedział negatywnie.

– Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi analiz związanych ze zmianami zatrudnienia opiekunów medycznych w podmiotach leczniczych – poinformował wiceminister w odpowiedzi z 9 listopada. Pytany o ochronę pielęgniarek przed przeciążeniem, resort przypomniał, że zgodnie z ustawą o działalności leczniczej za zarządzanie podmiotem niebędącym przedsiębiorcą odpowiada jego kierownik. Obejmuje to właściwą organizację pracy i zapewnienie kadr niezbędnych do bezpiecznego udzielania świadczeń.

Ministerstwo powołało się również na rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego. Zgodnie z nim szpital musi zapewnić całodobową opiekę lekarską oraz pielęgniarską lub położniczą, a liczbę i kwalifikacje personelu ustala, uwzględniając specyfikę i intensywność pracy oddziałów, liczbę łóżek oraz warunki lokalowe. Podmioty lecznicze mogą zatrudniać opiekunów medycznych i ratowników, ale strukturę zatrudnienia ustala kierownik placówki.

Wiceminister zaznaczył, że resort nie prowadzi prac dotyczących określenia minimalnej liczby etatów opiekunów medycznych w oddziałach szpitalnych. Na etapie koncepcyjnym znajdują się natomiast działania związane z możliwością szerszego wykorzystania potencjału tej grupy w systemie ochrony zdrowia, m.in. w ramach opieki długoterminowej.

Odpowiadając na pytanie o wykorzystanie przeszkolonych osób, resort wyjaśnił, że CMKP prowadzi w ramach wspomnianego projektu kursy kwalifikacyjne w zakresie MED.14 „Świadczenie usług medyczno-pielęgnacyjnych i opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej”. Projekt jest współfinansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus. Od 1 września 2021 roku kształcenie w zawodzie opiekuna medycznego zostało wydłużone o pół roku i rozszerzone o wybrane kompetencje medyczne, takie jak pobieranie materiału do badań mikrobiologicznych czy podawanie leków na zlecenie lekarza. Kursy pozwalają uzupełnić te kompetencje osobom, które zdobyły kwalifikacje wcześniej.

Ministerstwo podkreśliło również, że opiekunowie medyczni pracują nie tylko w podmiotach leczniczych, ale również w jednostkach pomocy społecznej oraz w środowisku domowym.

P.Majewski--GL