Gazeta Lodz - Jak szybko pozbyć się przeziębienia: 13 sprawdzonych sposobów na łagodzenie objawów

Przeciętny dorosły człowiek choruje na przeziębienie od dwóch do czterech razy w roku. W obliczu nadchodzącej zimy i krążących wirusów, kluczowe staje się zrozumienie mechanizmów walki organizmu z infekcją oraz stosowanie metod potwierdzonych przez ekspertów medycznych. Dr Lindsay Broadbent, wykładowczyni wirusologii na Uniwersytecie w Surrey, wyjaśnia, że wiele dolegliwości odczuwanych podczas choroby to nie tyle bezpośredni efekt działania wirusa, co reakcja układu odpornościowego. W przypadku większości popularnych szczepów wirusów przeziębieniowych jedynym skutecznym rozwiązaniem jest czas, jednak łagodzenie objawów pozwala na szybszy powrót do sprawności.

Podstawą regeneracji jest sen. Dr Broadbent wskazuje, że rytm dobowy i sen są ściśle powiązane z funkcjonowaniem układu odpornościowego. Brak odpowiedniej ilości snu zwiększa ryzyko infekcji dróg oddechowych. Badania pokazują, że osoby śpiące siedem godzin lub mniej są prawie trzy razy bardziej narażone na przeziębienie niż te, które spały osiem godzin lub więcej. Organizm potrzebuje czasu na regenerację. Dr Chris Smith, specjalista mikrobiologii klinicznej i wirusologii z Uniwersytetu Cambridge, dodaje, że brak snu obniża również skuteczność szczepień, np. przeciwko grypie. Z perspektywy pacjenta najważniejsze jest jednak to, że podczas snu nie odczuwa się objawów choroby, co pozwala na pełny odpoczynek. Jeśli zatkanie nosa utrudnia sen, zaleca się spanie z wysoko ułożoną głową i unikanie leków na noc zawierających kofeinę.

Nawodnienie organizmu jest kolejnym kluczowym elementem. Choć dowody naukowe na bezpośrednią skuteczność „dużego picia” w leczeniu wirusa są ograniczone, uważa się, że odpowiednie nawodnienie wspiera działanie komórek odpornościowych. Dr Smith podkreśla, że nie ma konieczności siłowego wypijania dwóch litrów wody dziennie. Równie dobrze sprawdzą się herbata czy kawa, które w większości składają się z wody. Kofeina może nawet dodać energii przy uczuciu ospałości. Zaleca się picie wtedy, gdy odczuwa się pragnienie. Należy jednak unikać alkoholu, który dodatkowo osłabia odporność, nawet w formie gorącej whisky z miodem. Słodkie napoje gazowane są dopuszczalne, a dodatkowe kalorie nie zaszkodzą osobom bez apetytu.

W przypadku dzieci najnowsze badania wskazują na skuteczność soli fizjologicznej. Prof. Steve Cunningham z Uniwersytetu w Edynburgu, współautor badań klinicznych, zauważa, że u dzieci stosujących krople z solą fizjologiczną czas trwania objawów skrócił się do sześciu dni, podczas gdy w grupie leczonej standardowo wyniósł osiem dni. Dzieci te potrzebowały również mniej leków ogólnych. Roztwór o stężeniu 2,6 proc., użyty w badaniach, nie jest powszechnie dostępny w aptekach, ale można go przygotować samodzielnie. Wystarczy wymieszać trzy łyżeczki soli bez jodu i konserwantów z jedną łyżeczką sody oczyszczonej, a następnie rozcieńczyć jedną łyżeczkę tej mieszanki w około 200 ml przegotowanej wody o temperaturze letniej. Jeśli roztwór szczypie, należy go rozcieńczyć dodatkową wodą.

Naturalne metody leczenia obejmują również syrop z czarnego bzu. Fitoterapeutka Julie Macken poleca picie wody z tym syropem, który skraca czas choroby wywołanej wirusami grypy typu A i B oraz może być stosowany profilaktycznie. Syrop można przygotować samodzielnie, gotując 2,25 kg dojrzałych owoców czarnego bzu bez dodawania wody, przecierając je przez sito, a następnie dodając 500 g cukru i gotując na małym ogniu przez 20 minut. Owoce można zastąpić suszonymi kwiatami czarnego bzu, które pobudzają potliwość i pomagają zbić gorączkę. Zaleca się zaparzanie jednej czubatej łyżeczki suszonych kwiatów na filiżankę wrzątku.

Miód, czosnek i imbir to kolejne naturalne wsparcie. Dr Broadbent przy pierwszych objawach choroby sięga po ciepły napój z miodem, który działa bakteriobójczo i łagodzi ból gardła dzięki gęstej konsystencji. Badania na dzieciach wykazały, że dawka miodu na noc może złagodzić kaszel i ułatwić zasypianie. Czosnek, stosowany w lecznictwie od starożytności, ma właściwości antybakteryjne i wykrztuśne. Macken poleca przygotowanie „miodu czosnkowego” poprzez zmieszanie rozgniecionych ząbków czosnku z miodem i pozostawienie na 24 godziny. Imbir, dzięki rozgrzewającemu smakowi, może odwrócić uwagę od zatkanego nosa, działając w pewnym stopniu na zasadzie placebo.

Witamina C jest powszechnie kojarzona ze wzmacnianiem odporności, jednak dr Broadbent ostrzega przed mitami. Przegląd badań sugeruje, że witamina C może mieć zauważalny efekt przy silnych objawach, skracając czas przeziębienia o 8 proc. u dorosłych i 14 proc. u dzieci. Dr Smith podkreśla jednak, że duża dawka witaminy C nie zapobiegnie chorobie, a organizm usunie jej nadmiar z moczem. Jeśli dieta jest zrównoważona, układ odpornościowy radzi sobie sam. Inna sytuacja dotyczy witaminy D. Dr Smith zaleca jej suplementację w zimowych miesiącach w Wielkiej Brytanii ze względu na niedobór słońca. Witamina D wpływa na jakość odpowiedzi immunologicznej, a jej niedobór wiązał się z cięższym przebiegiem choroby podczas pandemii Covid-19.

Cynk, obecny m.in. w kakao i orzechach nerkowca, wspiera działanie neutrofili, które są pierwszą linią obrony układu odpornościowego. Łączenie cynku z witaminą C może przynieść szybszą ulgę w objawach, jeśli zostanie podane na wczesnym etapie infekcji. Jeżówka, często stosowana jako suplement wzmacniający odporność, według badań może nieznacznie zmniejszyć ryzyko złapania przeziębienia, ale nie skraca czasu trwania choroby. Większość wirusologów nie zaleca jej stosowania.

W przypadku farmacji, paracetamol i ibuprofen są najlepszym wyborem do obniżenia gorączki i złagodzenia bólu głowy. Nie zwalczają one infekcji, ale pozwalają na odpoczynek. Na ból gardła dr Smith poleca płukanie gardła aspiryną, która trafia bezpośrednio na podrażnione tkanki. Można również stosować płukanie solanką. W przypadku zatkanego nosa, prof. Simon Clarke z Uniwersytetu w Reading zaleca spray Vicks First Defence już przy pierwszych objawach. Preparat ten wychwytuje wirusa w górnych drogach oddechowych, co według profesora może zmniejszyć ryzyko rozprzestrzenienia się infekcji o około 80 proc.

Leki na noc, takie jak Night Nurse, zawierają paracetamol, prometazynę i dekstrometorfan. Pomagają one zasnąć, co jest kluczowe dla powrotu do zdrowia. Dr Smith wyjaśnia, że zatkany nos nie wynika z ogromnej ilości wydzieliny, ale z obrzęku śluzówki i zwężenia przewodów. Leki te zmniejszają wydzielanie i zwężają naczynia krwionośne, co ogranicza obrzęk i ułatwia oddychanie. Maści z mentolem lub eukaliptusem mogą dać poczucie lepszej wentylacji, choć nie leczą stanu zapalnego błony śluzowej. Stary sposób na udrożnienie nosa to inhalacja parą z rozpuszczoną maścią Vicks, gdzie mięta pieprzowa pomaga rozrzedzić gęstą wydzielinę.

Warto pamiętać, że treści medyczne mają charakter informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad należy skonsultować się z lekarzem.

D.Czajkowski--GL