London
3 °C
Manchester
Glasgow
2 °C
Dublin
Belfast
Washington
Denver
Atlanta
Dallas
15 °C
Houston Texas
New Orleans
El Paso
Phoenix
Los Angeles
21 °C
6 °C
20 °C
18 °C
-2 °C
12 °C
4 °C
16 °C
29 °C
Zespół metaboliczny u 7,6 mln Polaków. Nowe kryteria diagnozy i ryzyka
Zespół metaboliczny u 7,6 mln Polaków. Nowe kryteria diagnozy i ryzyka
Ministerstwo Zdrowia opublikowało wyniki badania WOBASZ3, które wskazują na niepokojącą skalę zespołu metabolicznego w Polsce. Zdiagnozowano go u około 7,6 mln dorosłych obywateli, co stanowi ponad 18 proc. badanej populacji. Specjaliści podkreślają, że jest to stan grożący poważnymi powikłaniami sercowo-naczyniowymi i cukrzycą typu 2.
Najnowsze wyniki badania WOBASZ3, opublikowane przez Ministerstwo Zdrowia, wskazują na niepokojącą skalę problemów zdrowotnych wśród dorosłych Polaków. Zespół metaboliczny stwierdzono u 27,6 proc. badanej populacji, co odpowiada około 7,6 mln osób. Jest to stan polegający na współwystępowaniu kilku zaburzeń, które wzajemnie zwiększają ryzyko rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego.
Problem ten jest szczególnie niebezpieczny, ponieważ poszczególne składowe zespołu mogą przez długi czas rozwijać się bez wyraźnych objawów. Pacjenci często nie zdają sobie sprawy z jednoczesnego występowania wielu czynników ryzyka. Najważniejszą rolę w patogenezie odgrywa otyłość, której towarzyszą podwyższone ciśnienie tętnicze, zaburzenia gospodarki węglowodanowej oraz nieprawidłowy profil lipidowy.
W 2022 roku polscy eksperci reprezentujący osiem towarzystw naukowych zaproponowali nową definicję zespołu metabolicznego. Zgodnie z tymi wytycznymi podstawowym kryterium rozpoznania jest otyłość, której musi towarzyszyć co najmniej jedno z trzech dodatkowych zaburzeń: nieprawidłowa gospodarka węglowodanowa, zaburzenia lipidowe lub nadciśnienie tętnicze.
Otyłość diagnozuje się na podstawie obwodu talii przekraczającego 94 cm u mężczyzn i 80 cm u kobiet. Za nieprawidłową gospodarkę węglowodanową uznaje się poziom glukozy na czczo wynoszący co najmniej 100 mg/dl lub wcześniejsze rozpoznanie cukrzycy typu 2. Kryterium zaburzeń lipidowych stanowi cholesterol nie-HDL na poziomie co najmniej 130 mg/dl. Z kolei za podwyższone ciśnienie tętnicze uznaje się wartość co najmniej 130/85 mmHg w pomiarze gabinetowym.
Eksperci podkreślają, że zespół metaboliczny należy traktować jako sygnał wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego. Szczególnie niebezpieczne jest współwystępowanie otyłości, nadciśnienia i zaburzeń lipidowych, które przyspieszają rozwój miażdżycy. Zaburzenia gospodarki węglowodanowej z kolei mogą prowadzić do rozwoju cukrzycy typu 2.
Polscy specjaliści wskazują również na dodatkowe problemy zdrowotne związane z zespołem metabolicznym, takie jak stłuszczenie wątroby, zespół policystycznych jajników u kobiet, apnea senna czy depresja. Choć nie wszystkie te schorzenia są kryteriami rozpoznania, mogą współwystępować z głównymi składowymi i pogarszać rokowanie pacjenta.
Podstawą profilaktyki i leczenia jest kompleksowa zmiana stylu życia. Eksperci zalecają regularną aktywność fizyczną obejmującą 150-300 minut wysiłku o umiarkowanej intensywności tygodniowo lub 75-150 minut intensywnego wysiłku. Korzystne jest również wykonywanie ćwiczeń siłowych co najmniej dwa razy w tygodniu.
W diecie należy ogranicić cukry proste, sól, tłuszcze trans i nasycone kwasy tłuszczowe. Jednocześnie warto zwiększyć spożycie błonnika, warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych, nasion roślin strączkowych i ryb. Zmiana nawyków nie zawsze wystarcza; w zależności od stanu pacjenta konieczne może być leczenie farmakologiczne otyłości, nadciśnienia, zaburzeń lipidowych i cukrzycy. U wybranych osób rozważa się również chirurgiczne leczenie otyłości.
J.Michalak--GL
