Gazeta Lodz - Odszkodowania po tragedii w Krakowie. Prawnik wyjaśnia, co zmienia śmierć sprawcy

Tragedia na krakowskim Rynku Głównym w Krakowie, do której doszło w sobotę, 7 listopada, pozostawiła po sobie ogromne straty w ludziach. W wyniku ataku 24-letniego Michała O., mieszkańca Ostrowca Świętokrzyskiego, który otworzył ogień do przechodniów około godziny 15:00, zginęło sześć osób, a 15 zostało rannych. Sprawca został postrzelony podczas interwencji policyjnej i zmarł w szpitalu w poniedziałek, 9 listopada. Śmierć zamachowca ma istotne konsekwencje dla dalszego postępowania prawnego oraz ewentualnych roszczeń osób poszkodowanych.

Mecenas Mateusz Mickiewicz w rozmowie z "Faktem" wyjaśnia, że śmierć podejrzanego lub oskarżonego powoduje obowiązkowe umorzenie postępowania karnego. Oznacza to, że dochodzenie roszczeń w tym trybie wobec samego sprawcy staje się niemożliwe. Zgodnie z prawem, pozostaje do ustalenia udział osób trzecich w zdarzeniu oraz ich ewentualna bezpośrednia odpowiedzialność, w tym odszkodowawcza.

Znaczenie w tej sprawie mają również przepisy dotyczące dziedziczenia. Mecenas podkreśla, że rodziny ofiar oraz osoby ranne w strzelaninie mogą dochodzić odszkodowania od ewentualnie żyjących członków rodziny zmarłego sprawcy. Warunkiem jest jednak, aby byli oni jego spadkobiercami i przyjęli po nim spadek. Jeśli poszkodowany przeżył atak, może on ubiegać się od spadkobierców sprawcy zarówno o odszkodowanie za poniesione straty finansowe, jak i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.

Roszczenia mogą obejmować m.in. koszty leczenia i rehabilitacji oraz utracone zarobki. W określonych przypadkach możliwe jest również przyznanie renty. Osobną kwestią są prawa rodzin osób, które straciły życie. Mecenas Mickiewicz zaznacza, że członkowie najbliższej rodziny zmarłej ofiary mogą dochodzić zadośćuczynienia za doznaną krzywdę jako ich własnego roszczenia. Najbliżsi zmarłych mogą również ubiegać się o stosowne odszkodowanie, jeżeli śmierć członka rodziny doprowadziła do znacznego pogorszenia ich sytuacji życiowej. Możliwość taką przewiduje art. 446 § 3 Kodeksu cywilnego. Przepisy pozwalają także na zwrot kosztów pogrzebu osobie, która je poniosła.

Po tragedii pomoc rodzinom ofiar i poszkodowanym zapowiedzieli również przedstawiciele władz. Wojewoda małopolski Krzysztof Jan Klęczar zapewnił, że administracja rządowa jest gotowa wesprzeć rodziny ofiar tragedii w Krakowie, m.in. w organizacji transportu ciał ich bliskich. "Udzielimy wszelkiej pomocy, jaka będzie potrzebna. Natomiast w tym momencie jeszcze żadna prośba o pomoc w tym zakresie nie została do nas wyartykułowana" – przekazał PAP wojewoda. Podkreślił, że Małopolski Urząd Wojewódzki pozostaje do dyspozycji rodzin przez całą dobę.

Niezależnie od roszczeń cywilnych poszkodowani i uprawnieni bliscy ofiar mogą ubiegać się o państwową kompensatę. W przypadku śmierci ofiary maksymalna wysokość tej kwoty wynosi 60 tys. zł, a gdy poszkodowany przeżył – 25 tys. zł. Świadczenie może pokrywać m.in. utracone zarobki oraz koszty leczenia, rehabilitacji i pogrzebu. Przyznanie kompensaty zależy jednak od spełnienia ustawowych warunków. Kompensata nie jest przyznawana automatycznie; przysługuje w zakresie, w jakim określonych strat nie można pokryć od sprawcy, z ubezpieczenia lub pomocy społecznej. Wniosek należy złożyć do właściwego sądu rejonowego w ciągu trzech lat od ujawnienia skutków przestępstwa, nie później niż pięć lat od jego popełnienia.

K.Radomski--GL