Orzeszki ziemne obniżają ryzyko cukrzycy typu 2 – wyniki badań lipidomicznych
Badania przeprowadzone przez naukowców z Niemieckiego Instytutu Żywienia Człowieka oraz Uniwersytetu w Barcelonie wykazały, że regularne spożywanie orzeszków ziemnych zmienia skład lipidów we krwi. Zidentyfikowana charakterystyczna sygnatura lipidowa koreluje ze zmniejszonym ryzykiem wystąpienia cukrzycy typu 2.
Naukowcy z Niemieckiego Instytutu Żywienia Człowieka w Potsdam-Rehbruecke oraz Uniwersytetu w Barcelonie potwierdzili, że codzienne spożywanie orzeszków ziemnych prowadzi do istotnych zmian w profilu lipidowym krwi. Zidentyfikowana przez nich charakterystyczna sygnatura lipidowa wiąże się ze zmniejszonym ryzykiem rozwoju cukrzycy typu 2. Odkrycie to zostało opublikowane w prestiżowym czasopiśmie "The American Journal of Clinical Nutrition".
Badacze wykorzystali zaawansowaną metodę lipidomiki, która pozwala na szczegółową analizę składu tłuszczów we krwi. W przeciwieństwie do standardowych badań cholesterolu, technika ta umożliwia precyzyjne śledzenie zmian zachodzących w gospodarce lipidowej. W efekcie prac naukowcy wyodrębnili specyficzny wzorzec zmian nazwany "sygnaturą lipidomiką orzeszków ziemnych" (PeLS).
Pierwszy etap badań opierał się na danych z randomizowanego badania ARISTOTLE, w którym uczestniczyło 63 zdrowych dorosłych osób w wieku od 18 do 33 lat. Przez sześć miesięcy ich dieta obejmowała codzienne spożywanie jednego z trzech produktów. Analiza wykazała, że orzeszki ziemne powodują istotny wzrost poziomu niektórych bardzo długołańcuchowych nasyconych kwasów tłuszczowych, w szczególności C24:0 i C22:0, które mogą odgrywać specyficzną rolę w metabolizmie.
W drugim etapie badacze sięgnęli po dane z długoterminowego badania populacyjnego EPIC-Potsdam, obejmującego ponad 27 tysięcy uczestników. W materiale tym uwzględniono 774 przypadki cukrzycy typu 2 oraz 547 przypadków chorób układu sercowo-naczyniowego. Wyniki pokazały, że wyższa wartość sygnatury PeLS koreluje z niższym ryzykiem zachorowania na cukrzycę typu 2.
Statystycznie każdemu wzrostowi wartości PeLS o jedno odchylenie standardowe odpowiadało około 11-procentowe obniżenie względnego ryzyka wystąpienia tej choroby. Nie stwierdzono natomiast istotnego związku między sygnaturą a ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych.
Naukowcy zwrócili uwagę, że znaczną część obserwowanej zależności między profilem lipidowym a ryzykiem cukrzycy można wyjaśnić statystycznie za pomocą wskaźnika masy ciała (BMI). Po uwzględnieniu tego wskaźnika obserwowana zależność wyraźnie słabnie.
Dr Inés Domínguez-López z Niemieckiego Instytutu Żywienia Człowieka wyjaśnia, że sugeruje to związek korzystnych efektów metabolicznych z zdolnością orzeszków do wspierania utrzymania prawidłowej masy ciała lub stabilizowania procesów metabolicznych związanych z ilością tkanki tłuszczowej. Badaczka podkreśla jednak, że nie oznacza to przypisania orzeszkom ziemnym działania odchudzającego.
Analiza nie pozwala również jednoznacznie ustalić, czy zmiany profilu lipidowego bezpośrednio wpływają na ryzyko cukrzycy, czy są jedynie markerem innych procesów. Mimo tych ograniczeń autorzy badania podkreślają, że orzeszki ziemne pozostają wartościowym elementem zbilansowanej diety, będącym źródłem białka, błonnika i nienasyconych kwasów tłuszczowych.
B.Michalski--GL